Paweł Bownik w gronie laureatów III edycji Ogólnopolskiego Programu Dotacyjnego Fundacja Artystyczna Podróż Hestii. Jego projekt wystawienniczy "Rewers", który będzie realizowany w 2027 roku we współpracy z Fundacją Archeologia Fotografii, otrzymał dofinansowanie w prestiżowym programie wspierającym najciekawsze przedsięwzięcia kulturalne w Polsce.

W tegorocznej edycji programu o tytule "Czas otwarcia" zgłoszono blisko 200 projektów, a wsparcie otrzymało jedynie osiem inicjatyw, wybieranych przez zarząd fundacji oraz ekspertów świata sztuki. Program APH od lat uchodzi za jedno z ważniejszych prywatnych narzędzi wspierania produkcji artystycznej w Polsce – umożliwia realizację nowych dzieł i prezentowanie ich w renomowanych instytucjach kultury. Tegoroczne projekty będą pokazywane m.in. w takich miejscach jak Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki.

Nowa odsłona projektu "Rewers" podejmuje temat marginalizacji społeczności romskiej oraz jej ograniczonej reprezentacji w kulturze wizualnej i muzealnych narracjach. Punktem wyjścia dla artysty są romskie stroje znajdujące się w zbiorach instytucjonalnych. Bownik zwraca uwagę, że wraz z włączeniem do muzealnych kolekcji przedmioty te – niegdyś należące do konkretnych osób i mające bezpośredni kontakt z ich ciałem – zostają podporządkowane archiwizacyjnemu porządkowi instytucji, który bywa kształtowany przez egzotyzujące spojrzenie i utrwalone hierarchie kulturowe. Charakterystycznym gestem w projekcie jest odwrócenie strojów na lewą stronę, ukazanie tytułowego „rewersu”. Ten formalny zabieg staje się narzędziem krytycznej analizy muzealnych sposobów prezentacji i interpretacji dziedzictwa. Kuratorką wystawy "Rewers" w Fundacji Archeologia Fotografii będzie Monika Weychert.

Projekt rozwija badania prowadzone przez Bownika od 2016 roku, kiedy motyw romskiego stroju po raz pierwszy pojawił się w jego pracy artystycznej. Kwerendy archiwalne i muzealne ujawniły wówczas rozproszenie tych artefaktów oraz ich niewielką obecność w publicznym obiegu wystawienniczym. Realizacja projektu pozwoli na kontynuację tych badań i doprowadzi do powstania nowej pracy fotograficznej, której premierowy pokaz odbędzie się na wystawie w Fundacji Archeologia Fotografii (FAF), organizacji, która od 18 lat zajmuje się opieką, badaniem i upowszechnianiem wiedzy związanej z archiwami i kolekcjami fotograficznymi.

"Rewers" będzie także platformą refleksji nad sposobami opowiadania o dziedzictwie kulturowym i nad możliwością budowania bardziej inkluzywnych narracji muzealnych. Projektowi towarzyszyć będą działania edukacyjne w FAF oraz dyskusja ekspercka poświęcona reprezentacji i pamięci kulturowej.